Sakat Cenah

Meclis kayıtlarına yansıyan son 3 aylık verilere göre, engellilerin yaşadığı sorunlara dair verilen yazılı soru önergelerinin akıbeti belli oldu.

İstatistikler, eğitimden sağlığa, istihdamdan erişilebilirliğe kadar birçok hayati konunun Meclis gündemine taşındığını, ancak ilgili bakanlıkların bu soruların yarısından fazlasını yanıtsız bıraktığını gösteriyor.

Genel bilanço: 60 önergeden 37’si yanıtsız

Son 3 ay içerisinde TBMM Başkanlığına engelli vatandaşlarla ilgili toplam 60 adet yazılı soru önergesi sunuldu. Bu önergelerin cevaplanma karnesi ise şu şekilde gerçekleşti:

• Cevaplanmayan Önergeler: Toplam 37 önerge ilgili bakanlıklar tarafından cevapsız bırakıldı.
• Cevaplanan Önergeler: Yalnızca 19 önerge süresi içinde veya sonrasında yanıt buldu.
• Süresi Devam Edenler: 4 önergenin ise yasal cevaplanma süresi halihazırda devam ediyor.

Milletvekili performansları: Ali Karaoba ilk sırada

Engellilerin sorunlarını Meclis gündemine taşıyan milletvekilleri arasında CHP Uşak Milletvekili Ali Karaoba açık ara önde yer alıyor. Karaoba, tek başına 28 soru önergesi verdi. Meclis tablosunda öne çıkan diğer isimler ve verdikleri önerge sayıları şöyle sıralandı:

• Ali Karaoba (Uşak): 28 Önerge
• Nurten Yontar (Tekirdağ): 7 Önerge
• Aylin Yaman (Ankara): 3 Önerge
• Semra Çağlar Gökalp (Bitlis): 3 Önerge
• Ömer Faruk Gergerlioğlu (Kocaeli): 3 Önerge

Ömer Fethi Gürer (Niğde), Gülüstan Kılıç Koçyiğit (Kars) ve Kayıhan Pala (Bursa) 2’şer önerge verirken; Utku Çakırözer, İsmail Akgül, Seda Kâya Ösen, Selçuk Özdağ, Mevlüt Karakaya, Necmettin Çalışkan, Erhan Usta, Gülderen Varli, Elvan Işık Gezmiş ve Evrim Karakoz ise 1’er önerge ile listeye dahil oldu.

Engel çeşidine göre dağılım: Görme engelliler gündemde

Meclise sunulan 60 önerge hedef kitleye göre incelendiğinde, büyük çoğunluğun genel engellilik durumlarını kapsadığı görüldü. Spesifik engel gruplarına yönelik önergelerde ise tablo şu şekilde:

• Görme Engelliler (13 Önerge): Çalışmalar, afet anı destekleri, kültürel hizmetler ve diyabet hastaları için tıbbi cihaz taleplerini içeren 13 önergeden 9’u yanıtsız kalırken, yalnızca 3’ü cevaplandı. 1 önergenin süreci ise devam ediyor.
• İşitme Engelliler (3 Önerge): Öğrencilere sunulan hizmetler ve seçilme hakları gibi konulardaki 3 önergenin 2’si yanıtlandı, müze ve ören yerleriyle ilgili 1 önerge cevapsız bırakıldı.
• Nöroçeşitlilik (3 Önerge): Cezaevi koşulları ve bakım merkezlerindeki kötü muamele iddialarını içeren bu gruptaki 3 önergenin tamamı yanıtsız kaldı.

Tematik gündem: Eğitim başı çekiyor, sağlıkta yanıt yok

İçerik analizi, milletvekillerinin hangi alanlarına odaklandığını ve bakanlıkların hangi konulara dönüş yaptığını ortaya koyuyor.

1. Eğitim En yoğun gündem maddesi eğitim oldu. Özellikle üniversitelerin engellilere yönelik faaliyetleri sıkça soruldu. Bu kategorideki 21 önergenin 15’i cevaplanarak meclisteki en yüksek yanıt oranına ulaştı.

2. Sosyal Haklar ve Hizmetler Gümrük muafiyetleri, turizm erişimi ve engelli maaşları gibi konuları barındıran 17 önergenin 16’sı cevapsız kalarak %94 oranında bir cevapsızlıkla karşılaştı. Yalnızca spor aletlerinin gümrük muafiyetine ilişkin 1 önerge yanıt buldu.

3. Sağlık ve Medikal Haklar Derece düşürülmesi, deprem bölgesi sağlık hizmetleri ve CGM cihazı talepleri gibi 6 sağlık önergesinin hiçbirine bakanlıklar tarafından yanıt verilmedi.

4. Erişilebilirlik ve Ulaşım Kamu binaları, toplu taşıma erişimi ve engelli ehliyetleriyle ilgili 6 önergeden sadece 1’i (binaların uygunluğu) cevaplandı. Geriye kalan 5 ulaşım önergesi hala yanıtsız.

5. Spesifik Olaylar ve Adalet Bakım merkezlerindeki kötü muameleler ve cezaevlerindeki engellilere yönelik ihlal iddiaları ile kişisel mağduriyet vakalarının yer aldığı 6 önergeden sadece işitme engellilerin yasama faaliyetlerine katılımı cevaplandı. 3’ü cevapsız kalırken, 2 bireysel vakanın süresi devam ediyor.

6. İstihdam ve Çalışma Hayatı Engelli öğretmen ve sağlık teknikeri atamaları ile kamudaki istihdam durumunu sorgulayan 4 önergenin 1’i (öğretmen ataması) cevaplanırken, 3’ü yine “cevapsız” kategorisinde kaldı.