Sakat Cenah

İspanyol milli futbolcu Marc Cucurella’nın, PauPautista adıyla bilinen otistik çocuk içerik üreticisi Pau Brunet’in YouTube kanalında yaptığı söyleşi, sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Söyleşide Cucurella, oğlu Mateo’nun otizm deneyimi hakkında konuşuyor. YouTube’daki video açıklamasında da röportajın, Cucurella’nın otistik bir çocuğun babası olarak deneyimine, tanı sürecine ve medyada görünürlüğe odaklandığı belirtiliyor.

Ancak röportajdan bir bölüm Türkiye’de, Cucurella’nın “Otizmli bir oğlum var, keşke hiç param olmasaydı da oğlum sağlıklı olsaydı. Saçlarımı o sevdiği için uzatıyorum; bir de bir an beni unutursa tanıyabilsin diye” dediği biçiminde paylaşıldı.

Sakat Cenah’ın incelediği açık kaynaklarda ve röportajdan İspanyol basınına yansıyan alıntılarda bu söz yer almıyor. Antena 3’ün aktardığı bölümde Cucurella, oğlu hakkında ilk kez konuştuğunu ve bunun kendisi için kişisel ve zor bir konu olduğunu söylüyor.

Cucurella ne dedi?

Sosyal medyada dolaşan sözün aksine, Cucurella röportajda şu anlamdaki ifadeyi kullanıyor:

“Bu benim için bunu ilk kez yapmak gibi; bunu konuşmak benim için çok kişisel ve zor bir konu.”

Telecinco’nun haberinde de aynı bölüm daha uzun biçimde aktarılıyor. Cucurella, oğlu Mateo’nun otizmi hakkında konuşurken bunun kendisini duygulandırdığını; bazen ona nasıl yardımcı olabileceklerini bilemediğinde zorlandığını ifade ediyor. Haberde Cucurella’nın, “Bu konuda ilk kez konuşuyorum; benim için çok kişisel ve zor” dediği aktarılıyor.

Antena 3’ün haberinde ise Cucurella’nın, oğlu zorlandığında kendisinin de üzüldüğünü; ancak dünyada herkesin aynı olmadığını ve farklılıkların değerli olduğunu söylediği belirtiliyor.

“Param olmasaydı da oğlum sağlıklı olsaydı” ifadesi kaynaklarda yok

Cucurella’ya atfedilen “Keşke hiç param olmasaydı da oğlum sağlıklı olsaydı” cümlesi, erişilebilen röportaj alıntılarında ve haber kaynaklarında doğrulanmıyor.

Bu iddia, yalnızca hatalı bir çeviri meselesi değil. Çünkü cümle, otizmi “sağlıklı olmama” hali gibi kuruyor. Oysa otizm, “sağlıksızlık” ya da “iyileştirilmesi gereken bir kusur” değil; nörogelişimsel bir farklılık ve engellilik deneyimidir. CDC, otizm spektrumunu beyindeki farklılıklardan kaynaklanan gelişimsel bir engellilik olarak tanımlar.

Bu nedenle yanlış alıntı, Cucurella’nın söylemediği bir sözü dolaşıma sokmakla kalmıyor; aynı zamanda otistik çocukları “keşke böyle olmasaydı” duygusuyla temsil eden sağlamcı bir anlatıyı da yeniden üretiyor.

Saç iddiası da doğrulanmış değil

Sosyal medyada dolaşan anlatının ikinci kısmı, Cucurella’nın saçlarını oğlunun kendisini tanıyabilmesi için uzattığı iddiasına dayanıyor.

Cucurella’nın saçının oğlu Mateo’yla ilişkilendirildiği iddia İngilizce sosyal medyada da yayıldı. Ancak IBTimes UK, Cucurella ve ailesinin Mateo’nun otizm deneyimi hakkında açıkça konuştuklarını, fakat Cucurella’nın saçını oğlunun sahada onu tanıması için açık bıraktığına dair bağımsız biçimde doğrulanmış bir röportaj, resmi açıklama ya da belgesel kaydı bulunmadığını yazdı.

Bazı haberlerde bu iddia “raporlara göre” ya da “sosyal medyada yayılan bilgiye göre” aktarılıyor. Örneğin Türkiye Today, Cucurella’nın saçının sahadaki ayırt edici özelliklerinden biri olduğunu, bazı haberlerde saçlarını açık bırakmasının Mateo’nun onu daha kolay tanımasına yardımcı olduğu iddiasının yer aldığını belirtiyor; ancak bunu doğrudan Cucurella’nın kendi sözü olarak doğrulamıyor.

Bu nedenle saçla ilgili anlatı için de en doğru ifade şu olur:

Cucurella’nın saçlarını oğlunun kendisini tanıyabilmesi için uzattığı iddiası sosyal medyada ve bazı haberlerde dolaşıma girdi; ancak bu iddianın Cucurella’nın doğrulanmış bir sözü olduğuna dair güvenilir kaynak bulunmuyor.

“Çocuğunuz otistik deniyor ama ebeveynler buna hazır olmuyor”

Cucurella ve partneri Claudia Rodríguez, daha önce Amazon Prime’ın Married to the Game belgeselinde de oğulları Mateo’nun otizm tanısı sonrası yaşadıkları süreci anlatmıştı. Bu söyleşiden aktarılan bölümde Cucurella’nın vurgusu, otistik çocuğun “sağlıksız” olduğu değil; ebeveynlerin tanı sonrası yeterince hazır ve bilgili olmadığı yönündeydi. Türkiye Today’in aktardığına göre Cucurella, “Çocuğunuz otistik deniyor ama ebeveynler buna hazır olmuyor; her şeyi baştan öğrenmemiz gerekti” anlamında konuştu.

Cadena SER’in haberinde de Cucurella’nın, Mateo’ya tanı konduktan sonra ailesinin uygun desteği bulmakta zorlandığı; okul, destek mekanizmaları ve aile yaşamı içinde otizmi anlamayı öğrenmek zorunda kaldıkları anlatılıyor.

Teyit sonucu

İddia: Marc Cucurella, Pau Brunet’e verdiği röportajda “Keşke hiç param olmasaydı da oğlum sağlıklı olsaydı. Saçlarımı o sevdiği için uzatıyorum; bir de bir an beni unutursa tanıyabilsin diye” dedi.

Sonuç: Yanlış / doğrulanmıyor.

Röportajdan İspanyol basınına yansıyan alıntılarda Cucurella’nın böyle bir söz söylediği görülmüyor. Cucurella, oğlu Mateo’nun otizmi hakkında konuşmanın kendisi için ilk kez yaptığı, kişisel ve zor bir konu olduğunu; bazen ona nasıl yardımcı olacağını bilemediğinde zorlandığını söylüyor. Saçlarını oğlunun kendisini tanıması için uzattığı iddiası da doğrulanmış bir Cucurella sözü olarak teyit edilemiyor.